Page content

Wat is een beroepsziekte?

Wat is een beroepsziekte?

In het Nederlands aansprakelijkheidsrecht vormt een beroepsziekte een speciaal begrip (niet te verwarren met een arbeidsongeval). Een dergelijk speciaal statuut is belangrijk, aangezien een beroepsziekte vaak het gevolg is van een lange blootstelling aan bepaalde factoren en daarom een moeilijk aanwijsbare fout kent. Wat dit praktisch betekent, leggen we graag voor jou uit.

Wat betekent beroepsziekte ?

Een beroepsziekte is niet altijd een ziekte, maar kan ook een aandoening zijn. Wel is het steeds het gevolg van bepaalde factoren of invloeden die zich situeren in de werksfeer. Een blootstelling aan asbest is hierbij het meest logische voorbeeld, maar ook huidaandoeningen of zelfs overspannenheid kunnen we soms als beroepsziekte bestempelen. We geven drie bijkomstige voorbeelden van beroepsziektes die vaak optreden en sluiten af met een waargebeurde case die de gevolgen ervan kan duiden.

Chronische overbelasting

Een chronische overbelasting  wordt over het algemeen gekenmerkt door concentratieverlies, slaapstoornissen, prikkelbaarheid, emotionele labiliteit en spanningsklachten. Vaak is een chronische overbelasting het rechtstreeks gevolg van een onevenwicht tussen het verwerkingsvermogen en stressveroorzakende factoren. Dergelijke factoren situeren zich bovendien ook vaak in de professionele sfeer.  De interactie met problemen, gebeurtenissen en eisen op het werk kunnen hierbij zeker een invloed hebben. Niet onlogisch dat er van de werkgever gevraagd wordt om de nodige preventie te hanteren, waarbij een herziening van het takenpakket of de arbeidsomstandigheden van groot belang kan zijn. Hoe dan ook kan een chronische overbelasting vaak als beroepsziekte gecatalogiseerd worden.

Schildersziekte

Een ander klassiek voorbeeld is OPS, in de volksmond ook wel eens “de schildersziekte” genoemd. OPS ontstaat door lange tijd blootgesteld te worden aan oplosmiddelen die we vaak in verf terugvinden. Toch kan OPS ook voorkomen na langdurige blootstelling met bepaalde schoonmaakmiddelen. De gevolgen na langdurige blootstelling zijn niet min en kunnen variëren van verstrooidheid en vermoeidheid tot onherstelbare schade aan het zenuwstelsel en de hersenfuncties.

Kapperseczeem

Een derde voorbeeld is het zogenaamde kapperseczeem. Het is een huidafwijking door het veelvuldig in contact komen met chemische stoffen en water, keer op keer resulterende in huidirritaties. Na verloop van tijd mondt die chronische irritatie uit in pijnlijke kloven, zwellingen en pijnlijke blaasjes op de handen en soms zelfs op het aangezicht. Er zijn zelfs gevallen bekend van ademhalingsstoornissen, om de gevolgen van deze beroepsziekte nogmaals aan te tonen.

Gevolgen voor aansprakelijkheid

Indien kan aangetoond worden dat de beroepsziekte ontstaan is tijdens de uitoefening van werkzaamheden bij een werkgever, dan zal de werkgever mogelijks aansprakelijk zijn voor de gevolgen van deze beroepsziekte. Mogelijks, want een schending van zijn zorgplicht moet tevens ook aangetoond worden, alhoewel de jurisprudentie zich vaak in het voordeel van het slachtoffer uitspreekt. Het enkele ontstaan van een beroepsziekte toont volgens de jurisprudentie dan meestal ook aan dat de werkgever zijn zorgplicht niet helemaal nakwam. Voor die laatste is het dan ook niet eenvoudig om eventuele bewuste roekeloosheid in hoofde van de werknemer aan te tonen.

De moeilijkheid ligt vaak eerder bij het aantonen dat de beroepsziekte ontstaan is in de werksfeer. Voor kapperseczeem is dat vaak duidelijk, maar in het geval van longkanker is het minder eenvoudig om aan te tonen of het al dan niet ontstaan is ten gevolge van blootstelling van kwalijke gassen of door het feit dat het slachtoffer ook lange tijd een verstokte roker was. Toch is hier ook hier een schadeclaim aan te raden, eventueel met het oog op een gedeelde aansprakelijkheid en de gedeeltelijke tussenkomst door de (verzekeraar van de) werkgever.

Een voorbeeld: ziekte van Lyme

Een praktisch voorbeeld vinden we bij de Rechtbank van Assen. Die moest zich uitspreken over de kwalificatie als beroepsziekte bij een geval van de ziekte van Lyme, het gevolg van een tekenbeet die (al dan niet) tijdens de uitvoering van een functie als landmeetkundige werd opgelopen. Niet alleen werd de ziekte hierbij inderdaad als beroepsziekte gekwalificeerd, maar bovendien stond ook de opzegging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever centraal. De schade was niet min: de ex-werknemer had moeilijkheden om een nieuwe job te vinden, hij had geen ontslagvergoeding ontvangen en verloor bovendien heel wat inkomsten. De arbeidsrechtelijke details van deze uitspraak besparen we je, maar het toont wel aan welke gevolgen een beroepsziekte zoal kan hebben. Het feit dat een en ander al snel kan uitmonden in een juridische veldslag, is ook hier heel snel duidelijk geworden.

 

Lees ook:

Wat valt er onder beroepsziekte?

Beroepsziekte, wat nu?

Hoe ontstaat een beroepsziekte?

Wanneer kom je in aanmerking voor een beroepsziekte?

Wanneer heb je een beroepsziekte?

Letselschade en beroepsziekte: wat moet je weten?