AMERSFOORT, door Hans Kuitert
De Arnhemse rechter-commissaris zal woensdag een voor misbruik veroordeelde pater als getuige horen in het verzorgingstehuis in het Gelderse Wijchen waar hij nu woont. Het ongebruikelijke uitstapje van de magistraat is noodzakelijk omdat de pater lichamelijk niet in staat is naar een rechtszaal te komen. Het gaat om een zaak die één van zijn slachtoffers heeft aangespannen wegens schadevergoeding.
Gezien de gezondheidstoestand van pater Jan N. zal hij bovendien achter gesloten deuren worden ondervraagd. Het misbruik heeft zich in de jaren tachtig voorgedaan in Terneuzen. Voor het misbruiken van drie jongens, onder wie slachtoffer Dave, is pater Jan N. van de congregatie der Salesianen van Don Bosco in oktober 1990 veroordeeld en nadien oneervol ontslagen.
De claim van slachtoffer Dave wordt behandeld door de rechtbank in Middelburg, die daarvoor eerder dit jaar ondermeer kardinaal Simonis en de overste van de Salesianen, Herman Spronck als getuigen opriep. Bij die gelegenheid zei Simonis van niets te weten. Eerder deze maand gaf Simonis in een andere zaak toe toch van een eveneens veroordeelde priester, Ron V. te hebben geweten.
De Salesianen kwamen eind januari als eerste kerkelijke instelling in Nederland met het aanbod alle slachtoffers van seksueel misbruik schadeloos te stellen. Hoe die schadevergoeding eruit gaat zien hangt af van een advies dat de Salesianen hebben gevraagd aan een commissie onder leiding van de Rotterdamse hoogleraar privaatrecht Siewert Lindenbergh. Die moet nog verslag uitbrengen. De commissie staat overigens los van de commissie Deetman die de klachten over de slachtoffers voor de rk-kerk in kaart brengt.
De advocaat van slachtoffer Dave, Nicole Bastiaans van SAP letseladvocaten in Amersfoort, zet ondanks het aanbod van de Salesianen de zaak tegen pater Jan N. door. Zij wil niet wachten op het advies van de commissie Lindenbergh. “Het is nog onduidelijk hoe men de schade gaat vergoeden. Ik ga gewoon door”, zegt Bastiaans. Zij zal woensdag aanwezig zijn bij het verhoor van de pater.
De kerk wacht nog meer schadeclaims nu de commissie van Wim Deetman deze week meldde bijna duizend mogelijke daders te hebben gevonden. Deetman deed een oproep aan de misbruikplegers zich te melden. Deetman heeft er geen idee van hoeveel er van die daders nog leven. Het is de bedoeling al in maart gesprekken te voeren met de religieuzen die zich in het verleden aan seksueel misbruik schuldig hebben gemaakt.
De Nederlandse bisschoppen en de Konferentie van Nederlandse Religieuzen ondersteunen de oproep van Deetman zich bekend te maken en hebben actieve medewerking toegezegd. Zonodig gebruiken zij de ‘kerkelijke gezagsverhoudingen’ om daders te bewegen mee te werken met de commissie Deetman.
